1. Jisperpad
In april 1943 stort een Lancaster neer in het weiland bij Jisp, een maand later duikt er een Halifax naar beneden en in maart 1944 volgt een Liberator. De lucht boven de Zaanstreek werd flink gebruikt door de Engelsen en Amerikanen die op weg waren met bommen voor Duitsland. Er zat bij Egmond een zwakke plek in het de radarverdediging en bij het IJsselmeer was de afweer niet al te sterk.
Het monument staat aan het Jisperpad bij de Kanaaldijk tussen Neck en Spijkerboor.
Video
Getuigenverhalen
Pieter Jonges (1928)
Pieter Jonges (1928) woonde in een boerderij in het Jisperveld en was getuige van het neerkomen van twee van de drie vliegtuigen.
’s Morgens toen we te melken gingen om 5 uur zagen we het vreselijk branden, ik denk: ‘Er is zeker een vliegtuig neergekomen!’ De staart stond nog in brand en die stak boven de grond uit, de Duitsers hebben toen die staart weggehaald, ze hebben zelf de rest laten zitten en ik vermoed dat er nog vijf mensen in zaten, maar dat ze al dood waren voordat ze beneden kwamen.
Just Kroon (1934)
Just Kroon (1934) hield zich bezig met opsporen en bergen van vliegtuigen die in de Tweede Wereldoorlog zijn neergestort, hij was één van de initiatiefnemers van het monument bij het Jisperpad.
We waren met een stuk of wat kinderen, een zuster en broer, er was een luchtgevecht dus: hup naar binnen! Wij naar huis toe, maar als kleine jongen zijnde kon je het niet laten… Dus je ging weer naar buiten, maar als je dan om het huis loopt en dat je bij de waterput een warme huls vindt, dan ben je toch wel door het oog van de naald gegaan.
Johan Graas (1954)
Johan Graas (1954) is lid van Aircraft Recovery Group 1940-1945, een organisatie die zich bezig houdt met het opsporen en bergen van neergestorte vliegtuigen en hun bemanningsleden.
Het bevreemdt mij altijd waarom die jongens van rond de twintig jaar zich vrijwillig opgaven, want eigenlijk wisten ze van te voren dat ze het niet zouden overleven, het was statistisch vastgelegd dat één op de tien vliegtuigen niet terugkwam, en als jij dus tien vluchten had gemaakt was je er niet meer, of gevangen genomen. Ongeveer 60% van de vliegers is omgekomen, en toch gaven ze zich vrijwillig op.
Gordon Mellor (1919)
Gordon Mellor (1919) diende in the Royal Airforce van 1940 tot 1946 als navigator. Tijdens zijn zeventiende vlucht werd hij neergeschoten en opgevangen door de lokale bevolking.
Suddenly we were to appear in their lives and they responded and helped us on our way. You can't have anything but admiration for their help to the allies. And to us in particular. If they got caught, they were going to be executed. This happened to a number that I met, during my time, they were picked up subsequently, one way or the other, and they suffered a penalty.